Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (5), 2003/1: 103-116

Bir Mesleki E?itim Kurumu Olarak
Polis Meslek Yüksek Okullar?

Tuncay Gülo?lu*

Özet: Bir mesleki e?itim kurulu?u olan Polis Meslek Yüksekokullar? incelemenin
temelini olu?turmaktad?r. Çal??mada, Polis kavram?, polis e?itimi, ülkemizde polis
e?itiminin tarihi geli?imi aç?klanmakta ve 2001 y?l?nda kurulan Polis Meslek
Yüksekokullar? çe?itli yönleriyle incelenmektedir.
Anahtar kelimeler: Polis Meslek Yüksekokullar?, Polis E?itimi, Polis, Polis Aka-
demisi, Mesleki E?itim.

Giri?

Dünya özellikle 1990’l? y?llardan itibaren, giderek artan bir rekabet ortam?na girmi?tir.
Küreselle?me ile birlikte de?i?en sosyo-ekonomik ko?ullar, yeni teknolojilerin
yayg?nl?k kazanmas?, bilgi ekonomisine geçi?in ya?anmas?, tüketim e?ilimlerinin
de?i?mesi, ?ehirle?me h?z?ndaki art??lar ve i?sizlik sorunu bütün ülkeleri etkilemi?tir.
Bu ortamda önümüzdeki y?llarda insan gücünün nitelik boyutunun daha
fazla öne ç?kaca?? tahmin edilmektedir. Özellikle artan küresel rekabet ve kalite
devrimi de bunu zorunlu k?lmaktad?r.

Günümüzde bir ülkenin kalk?nm??l?k düzeyini belirlemede kullan?lan en önemli
ölçülerden biri o ülkenin sahip oldu?u insan kaynaklar?n?n niteli?idir. Genel olarak
bak?ld???nda, geli?mi? ülkeler, ulusal kalk?nma çabalar?n?n gerektirdi?i insan kaynaklar?n?
istenen nitelik ve nicelikte yeti?tirmi? durumdad?r. Buna kar??l?k, geri
kalm?? ülkelerin ço?u, ekonomilerinin gereksinim duydu?u insan kaynaklar?n? yeti?tirme
konusunda ciddi bunal?m ya?amaktad?r (TÜS?AD, 1999: 19).

* Yrd. Doç. Dr. T. Gülo?lu Kocaeli Üniversitesi ?ktisadi ve ?dari Bilimler Fakültesi ö?retim üyesidir.

104 Tuncay Gülo?lu

Di?er yandan, ülkemizin dünya ekonomileriyle rekabet edebilir hale gelmesi için
nitelikli insan gücü yeti?tirilmesi kaç?n?lmazd?r. Bilgi üretecek ve bilgi teknolojilerini
kullanacak insan kaynaklar?n?n geli?tirilmesi ise ancak mesleki e?itim ile
sa?lanabilir. Günümüzde sadece özel sektör için de?il kamu sektöründe de kalite
ve verimlili?i art?rmak büyük önem kazanm??t?r. Bu nedenle kamu kesiminde hizmet
vereceklerin de meslekleriyle ilgili yeterli e?itimi almalar? gerekmektedir. Polis mesle?i
de kendine özgü e?itim gerektiren bir meslektir. Ülkemizde de Polis e?itiminin
kalitesini yükseltmeye yönelik son y?llarda yo?un çabalar söz konusudur. Bu çal??mada
da bu konuda önemli bir ad?m olan ayn? zamanda bir mesleki e?itim kurumu
olan Polis Meslek Yüksek Okullar? (PMYO) incelenmeye çal???lacakt?r.

1. E?itim ve Mesleki E?itim Kavramlar?
E?itim, genel anlamda yetenek, bilgilendirme ve beceri geli?tirme süreci olup, “ö?retme”
ve “ö?renme” olgusunu da içermektedir (F?nd?kl?, 2001: 15).

E?itim ve yeti?tirme kavramlar? anlam olarak yak?n olsalar da aralar?nda belirgin
bir fark vard?r. Bu ay?r?ma göre e?itim (education) sözcü?ü e?itim kurumlar?nda
verilen genel e?itimi; yeti?tirme (training) kavram? ise, meslek okullar?nda mesleki
bir amaçla verilen uzmanl?k e?itimini ifade etmektedir (F?nd?kl?, 2001: 16).

Toplumsal kalk?nmay? gerçekle?tirebilecek nitelikli insan gücünün yeti?tirilmesi
büyük ölçüde e?itim sisteminin görevidir (TÜS?AD, 1999: 19). Nitelikli insan gücü
nitelikli bir e?itim ile mümkündür. Nitelikli e?itim ise, ezbere dayanan bilgi aktar?m?ndan
çok, dü?ünmeyi, muhakemeyi ve ara?t?rmay? özendiren, ayn? zamanda “iyi insan-
iyi vatanda?” olma formasyonuna yard?m eden bir e?itimdir (F?nd?kl?, 2001: 16).

UNESCO, 1970 y?l?n? e?itim y?l? ilan etmi? ve bu amaçla bir tasar? haz?rlam??t?r.
Bu tasar?da ?u ifadelere yer verilmi?tir (Bakan-Bulut, 2001: 97):

-E?itim okulda bitmez, bütün ya?am boyunca devam eder.
-Dünya sürekli bir de?i?im içindedir.
-Okulda ö?renilen bilgiler bir süre sonra yeterli olmamaya ba?lar.
-Yeni sorunlar? çözebilmek, yeni e?itim gerektirir

Genel olarak ki?inin ruhi ve zihni kapasitesini geli?tiren, onun çevresi ile olan
ileti?imini art?ran, bilgi, beceri ve ihtisas kazand?ran ve ki?iyi daha verimli ve üretken
k?lan bir vas?ta olarak tan?mlanan e?itim içinde günümüzde mesleki e?itimin
önemi artmaktad?r (Serter, 1994: 140).

Ferdin i? hayat?ndaki belirli bir meslek alan?nda üretici olarak herhangi bir statü
ile yer alabilmesi için gerekli asgari yeterlili?e ve genel meslek kültürüne sahip olmas?n?
mümkün k?lan e?itime mesleki e?itim denir. Mesleki e?itim, hem i?gücünün

Bir Mesleki E?itim Kurumu Olarak Polis Meslek Yüksek Okullar? 105

vas?f düzeyini yükseltmekte hem de etkinli?ini art?rmaktad?r (Yazgan, 1996: 68).

Son y?llarda artan i?sizlik ile birlikte bütün dünyada mesleki e?itim kurumlar?na
olan ilgi artm??t?r. Genel (klasik) e?itimden mesleki e?itime do?ru artan bir yönelme
görülmektedir.

2. Polis Kavram?
Polis sözcü?ünün kökeni Latince’de “Politia” (devlet) eski Yunanca’da ise “Polis”
(?ehir, devlet, site) olarak kar??m?za ç?kmaktad?r (Alt?ner, Bozkurt ve Topkaya,
2001: 5). Bugün anlad???m?z anlamda polis sözcü?ü ilk defa ?ngiltere’de “Marine
Police” (Deniz Polisi) olarak 1790 y?l?nda kar??m?za ç?kmaktad?r. Bu örgütün görevi
yaln?zca Londra liman?ndaki gemileri korumakt?. Polis terimi ?skoçya’da da
1700’lü y?llarda kullan?lmaktayd?, ancak bu kelime günümüzdeki polis kavram?n?
de?il, baz? yerel yönetim makamlar?n? ifade ediyordu (Alt?ner, Bozkurt ve Topkaya,
2001: 6).

Birle?mi? Milletler Genel Kurulu polisi “yasalar?n uygulanmas?ndan sorumludur”
biçiminde tan?mlamaktad?r (Erdem, 2001: 367).

Avrupa Konseyi Parlamentosu’nun 1979 tarihli ve 690 say?l? karar?yla aç?klad???
Polis Hakk?ndaki Bildirisinde, polis “kendisine verilmi? görevleri vatanda?lar?n?
ve toplumu, ?iddet mülke zarar verme ve kanunla tan?mlanm?? di?er haks?zl?klara
kar?? koruyarak yerine getirmekle yükümlü olan ki?idir” ?eklinde tan?mlanm??t?r
(Erdem, 2001: 368).

Polisin ne oldu?u ve rolünün tan?mlamalar? cemiyetin sosyo-kültürel ve sosyoekonomik
de?i?melerine paralel olarak da çe?itlilik kazanmaktad?r. Ancak polis
te?kilatlar? ülkeden ülkeye farkl?l?klar gösterse de onun niçin varoldu?u yada var
olmas? gerekti?i sorusuna ortak bir cevap bulunabilir.

3. Polis E?itimi
Polis e?itimi genel e?itimin bir parças? olmakla birlikte, mesleki bir e?itim olmas?
sebebiyle genel e?itimden ayr?lmakta ve kendisine özgü nitelikler arz etmektedir.
Nitekim mesleki özelli?i dolay?s?yla polis e?itimi bütün dünyada genel e?itimin d???nda
tutulmu?tur (F?nd?kl?, 2001: 17).

Polis e?itiminde amaç, ö?renciye yaln?z mesleki bilgi ve davran??lar kazand?rmak
de?il, bunun yan?nda özgür dü?ünebilme, iyi muhakeme edebilme, süratli ve
sa?l?kl? karar verebilme yetene?ine sahip, de?i?en toplum ?artlar?na uyabilen polisler
yeti?tirmektir (F?nd?kl?, 2001: 17).

Polis e?itimi ruh-beden ve kafa bütünlü?ünü gerektiren bir e?itimdir. Bu bütün

106 Tuncay Gülo?lu

lük sa?lanmazsa yani gönül, kafa ve kol gücü uyum içinde olmazsa polis e?itiminden
istenilen verim elde edilemez.

Günümüzde terör ve suçla mücadele etmek yaln?z teknik mücadele de?il, bir
beyin ve bilgi mücadelesidir. Bu nedenle, polis e?itiminde polisin kol gücüyle birlikte,
bilgi gücünü art?rmak ve “fikri” potansiyelini, fiziki gücünün önüne geçirmeye
çal??mak gerekir. Çünkü, ça?da? polis kol gücü veya fiziki gücünden çok, kafa
gücü veya bilgi gücüyle görev yapmaktad?r (F?nd?kl?, 2001: 18).

4. Ülkemizde Polis E?itiminin Geli?imi
Türkiye’de 20. yüzy?l?n ba??ndan itibaren hizmet öncesi e?itim veren polis okullar?n?n
aç?ld???n? görmekteyiz. ?lk Polis Okulu Rumeli Islahat? s?ras?nda 1907’de Selanik’te
aç?lm??t?r. Ancak, 2. Me?rutiyetin ilan?ndan sonra bu okulun e?itimine son verilmi?,
1909 y?l?nda da Y?ld?z Saray?n?n Mabeyn Dairesinde ?stanbul Polis Okulu faaliyete
geçmi?tir. ?stanbul Polis Okuluna ilaveten 1923 y?l?nda Konya’da ve 1926 y?l?nda
da Trabzon’da birer Polis Okulu daha aç?lm??t?r (Alt?ner, Bozkurt ve Topkaya,
2001: 122). Daha sonra yurdun her yan?na yay?lan Emniyet Genel Müdürlü?üne ba?l?
Polis Okullar?n?n say?s? son mezunlar?n? verdi?i 2001 y?l?nda 25’e ula?m??t?r.

2001 y?l?na kadar varl?klar?n? sürdüren Polis Okullar?n?n ö?renci kayna??n? ortaö?retim
mezunlar? aras?nda yap?lan s?navda ba?ar?l? olanlar te?kil etmekteydi. Dokuz
ayl?k bir e?itim veren Polis Okullar?nda bu süre içerisinde ö?rencilere hukuk,
mesleki ve uygulamal? dersler okutulmaktayd?. E?itici kadrosunu ise Ö?retmen Emniyet
Müdürleri ile Polis Akademi Mezunlar? olu?turmaktayd?. Mezunlar ise aday polis
memuru olarak Emniyet Te?kilat?na kat?lmaktayd?lar (Çetiner, 2001: 262).

Polis Okullar? haricinde polis e?itimi ile ilgili ülkemizde 2 önemli kurum daha bulunmaktad?r.
Bu kurumlar Polis Koleji ve Polis Akademisidir. Polis Koleji 15 Haziran
1938 tarihinde ve 3452 say?l? Kanun’la kurulmu?tur. 1950 y?l?nda e?itimin bozulmas?
nedeniyle faaliyetine son verilmi? ise de, 1958 y?l?nda ö?renime tekrar aç?lm??t?r
(Alt?ner, Bozkurtm ve Topkaya, 2001: 90). Polis Koleji lise seviyesinde e?itim
veren müfredat olarak Milli E?itim Bakanl???na, yönetim aç?s?ndan ise ?çi?leri Bakanl???
Emniyet Genel Müdürlü?üne ba?l? olan ve yabanc? dil a??rl?kl? e?itim veren
bir okuldur. Sadece Ankara’da bir tane olan Polis Kolejinde, Fen Lisesi ayar?nda bir
e?itim verilmektedir. Polis Kolejinin ö?renci kayna??n?, 8 y?ll?k ilkö?retimi tamamlayan
diploma notu 3’ün üzerinde olan ö?renciler aras?ndan, Mülakat, Beden E?itimi
ve Yaz?l? s?navlarda ba?ar?l? olanlar olu?turmaktad?r. Polis Kolejini ba?ar?yla tamamlayanlar
Polis Akademisinde lisans e?itimine geçmektedir (Çetiner, 2001: 261).

Bugünkü ad?yla Polis Akademisi emniyet hizmetlerinin, amir ve yönetici kademelerinde
verimli bir ?ekilde çal??acak kültürlü, mesleki beceri ve davran??lara sa

Bir Mesleki E?itim Kurumu Olarak Polis Meslek Yüksek Okullar? 107

hip, Yasalara Atatürk ?lke ve ?nk?laplar?na ba?l?, disiplinli polis amirleri yeti?tirmek
üzere 3201 say?l? Emniyet Te?kilat? Kanununun 18. maddesine istinaden 1937
y?l?nda Polis Enstitüsü ad?yla kurulmu?tur.?ki y?ll?k mesleki yüksek tahsil e?itimi
veren niteli?i, 1961 ders y?l?na kadar sürmü? 1962 y?l?nda e?itim üç y?la ç?kar?lm??t?r.
1980 y?l?nda da e?itim süresi 4 y?l olarak belirlenmi?tir (Alt?ner, Bozkurt ve
Topkaya, 2001: 104). 28 Kas?m 1984 tarih ve 3087 say?l? Polis Yüksek Ö?renim
Kanunu ile akademik bir yap?ya kavu?turulan Polis Akademisi Emniyet Te?kilat?na
orta ve üst düzeyde amir yeti?tiren, Emniyet Genel Müdürlü?üne ba?l? lisans seviyesinde
e?itim veren bir okul durumuna gelmi?tir. Akademi mezunlar? aday komiser
yard?mc?s? olarak Emniyet Te?kilat?nda göreve ba?lamaktad?rlar (Koca, 2001: 361).

Son olarak 2001 y?l?nda yürürlü?e giren 4652 say?l? Polis Yüksek Ö?retim Kanunu
ile Polis Akademisi Ba?kanl???, bünyesinde Güvenlik Bilimleri Fakültesi, Güvenlik
Bilimleri Enstitüsü ve Polis Meslek Yüksek Okullar? bulunan bir yüksek ö?retim
kurumu haline gelmi? ve bu kanunla birlikte kurulan Güvenlik Bilimleri Fakültesine
amir yeti?tirme görevi verilmi?tir (Polis Yüksek Ö?retim Kanunu, 2001).

Günümüzde Polis Akademisi ba?kanl???na ba?l? olan Güvenlik Bilimleri Fakültesinde
hukuk, mesleki uygulamal? dersler, psikoloji alan?nda dersler, yabanc? dil,
Türk Dili ve Edebiyat? ile Atatürk ?lkeleri ve ?nk?lap tarihi dersleri okutulmaktad?r.
Polis Akademisine ba?l? Güvenlik bilimleri Fakültesinin e?itim kadrosu bilimsel
hüviyeti olan ö?retim üyeleri ile konular?nda uzman Emniyet müdürlerinden olu?maktad?r
(Çetiner, 2001: 262).

Tablo 1 : Polis Akademisi Ba?kanl???’n?n Örgütlenmesi

Kaynak: Polis Akademisi Akademinin Organlar?, www. pa.edu.tr./tr/baskanlik/index.php? sayfa: 3,
(31.01.2003).

108 Tuncay Gülo?lu

Bu Kanuna göre Polis Akademisi Ba?kal???na ba?l? olarak kurulan Güvenlik Bilimleri
Fakültesi, Emniyet Te?kilat?n?n amir ihtiyac?n? kar??layan 4 y?ll?k lisans e?itimi
veren bir e?itim kurumu olurken; kurulan 20 Polis Meslek Yüksek Okulu Emniyet
Te?kilat?n?n ihtiyac? olan polis memurlar?n? yeti?tirmek üzere 2 y?ll?k ön lisans
e?itimi vermektedir. Ayr?ca Te?kilat?n ihtiyac? olan alanlarda Yüksek Lisans
ve Doktora çal??malar?n?n yap?labilmesi için Güvenlik Bilimleri Enstitüsü olu?turulmu?tur
(Polis Akademisi, 2002a).

5. Polis Meslek Yüksek Okullar? (PMYO)
5.1. Kurulu?u
PMYO 9.5.2001 tarih ve 24397 say?l? Resmi Gazetede yay?mlanan 4652 say?l?
“Polis Yüksek Ö?retim Kanunu” ile kurulmu?tur. Bu Kanunla mevcut Polis Okullar?nda
reform niteli?inde yap?sal ve içeriksel de?i?ikliklere gidilerek Emniyet
Te?kilat?n?n ihtiyac? olan polis Memurlar?n? yeti?tirmek üzere, iki y?ll?k ön lisans
düzeyinde, mesleki e?itim-ö?retim yapan PMYO kurulmu?tur (Polis Yüksek Ö?retim
Kanunu, 2001).

PMYO kurumsal olarak Polis Akademisi bünyesine dahil edilmi? ve Akademi
Ba?kan? bu okullar?n bütün faaliyetlerinin yönetim, gözetim ve denetiminden sorumlu
hale gelmi?tir (Polis Yüksek Ö?retim Kanunu, 2001).

PMYO’n?n kurulu? amac? ö?rencileri: (a) Atatürk ?lke ve ?nk?laplar?na ve Atatürk
Milliyetçili?ine ba?l?, (b) Devletin Ülkesi ve Milleti ile bölünmez bütünlü?üne
duyarl?, (c) Türkiye Cumhuriyeti Devletine kar?? ve görev sorumluluklar?n? bilen
ve bunlar? davran?? haline getiren, (d) Türk Milletinin milli, ahlaki, insani, manevi
ve kültürel de?erlerini ta??yan, Türk olman?n ?eref ve sorumlulu?unu duyan, (e)
Toplum yarar?n? ?ahsi menfaatinin üstünde tutan aile, ülke ve millet sevgisiyle dolu,
(f) Emniyet Te?kilat?n?n ilerlemesine yard?mc? olabilecek nitelikte ilmi, mesleki,
teknik bilgi ve beceri sahibi, (g) Polis olman?n ?eref, gurur ve ?uurunu ta??yan
ve polis üniformas?n?n gerektirdi?i sayg?nl??? yürütebilen, (h) Hizmetin görülmesi
esnas?nda kar??la?aca?? sorunlar? Anayasa’ da belirlenen Cumhuriyetin nitelikleri
do?rultusunda çözüm ve takip kabiliyeti geli?mi?, (?) Mesleki kültürün ortak maddi
ve manevi de?erlerini benimseyen, (i) Beden, zihin, ruh, ahlak ve duygu bak?m?ndan
dengeli ve sa?l?kl? ?ekilde geli?mi?, (j) Hizmetin kanunlara uygun olarak yap?lmas?
ve arzu edilen neticeye ula?mas? için, inançl? ve ?uurlu bir ?ekilde meslek
disiplininin gerektirdi?i tav?r ve davran??lar? gösteren, (k) Sorumluluklar?n? yüklenebilme
?uuruna ve ba?ar?l? görevler yapabilme yetene?ine sahip, (l) Türkiye
Cumhuriyeti Devletinin Ülkesi ve Milletiyle bölünmez bütünlü?ü bilincine sahip,

Bir Mesleki E?itim Kurumu Olarak Polis Meslek Yüksek Okullar? 109

(m) ?nsan haklar?na sayg?l?, (n) Polis meslek etik kurallar?na ba?l?, meslek mensubu
olarak yeti?tirmek ?eklinde belirlenmi?tir (Polis Akademisi Ba?kanl???, 2001a).
Polis Yüksek Ö?retim Kanunu ile mevcut say?s? 25’i bulan Polis Okullar? 20’e
indirilerek 2001-2002 e?itim-ö?retim y?l?nda PMYO olarak ö?retime ba?lam??t?r
(Kesercio?lu, 2001: 473).Bu düzenleme ile Afyon, Bayburt, Bursa, ?stanbul Etiler
ve ?zmir Bornova Polis Okullar? da Polis E?itim Merkezlerine dönü?türülmü?tür.

Tablo 2 : 2001-2002 E?itim-Ö?retim Y?l?nda Aç?lan Polis Meslek Yüksek Okullar?

S?ra No Okul Ad? Bulundu?u ?l veya ilçe
1 Adile Sadullah Mermerci Polis Meslek Yüksek Okulu ?stanbul
2 A. Gaffar Okkan Polis Meslek Yüksek Okulu Diyarbak?r
3 Kemal Serhatl? Polis Meslek Yüksek Okulu Adana
4 Kastamonu Polis Meslek Yüksek Okulu Kastamonu
5 Gaziantep Polis Meslek Yüksek Okulu Gaziantep
6 ?ükrü Balc? Polis Meslek Yüksek Okulu ?stanbul
7 Nazilli Polis Meslek Yüksek Okulu Nazilli
8 Malatya Polis Meslek Yüksek Okulu Malatya
9 Elaz?? Zülküf A?ar Polis Meslek Yüksek Okulu Elaz??
10 Kayseri Polis Meslek Yüksek Okulu Kayseri
11 Erzincan Polis Meslek Yüksek Okulu Erzincan
12 Rü?tü Ünsal Polis Meslek Yüksek Okulu ?zmir
13 Erzurum Polis Meslek Yüksek Okulu Erzurum
14 Samsun Polis Meslek Yüksek Okulu Samsun
15 Aksaray Polis Meslek Yüksek Okulu Aksaray
16 Ni?de Polis Meslek Yüksek Okulu Ni?de
17 Trabzon Polis Meslek Yüksek Okulu Trabzon
18 Yozgat Polis Meslek Yüksek Okulu Yozgat
19 Ayd?n Polis Meslek Yüksek Okulu Ayd?n
20 Bal?kesir Polis Meslek Yüksek Okulu Bal?kesir

Kaynak: Polis Akademisi, Polis Meslek Yüksek Okullar? Listesi, http: // www.pa.edu.tr / pmyo / index.
php? Sayfa: liste (17.01.2002).

PMYO bak?ld???nda Ankara’da mevcut PMY Okulu olmad??? görülmektedir. ?stanbul
ve Ayd?n’da ise 2 PMY Okulu mevcuttur. ?zmir’de ise 1 PMY Okulu vard?r.
Bunun d???nda Adana, Kayseri, Gaziantep, Diyarbak?r ve Samsun gibi büyük illerimizde
de Polis Meslek Yüksek Okulu vard?r (Polis Akademisi, 2002b).

110 Tuncay Gülo?lu

5.2. PMYO Ö?renci Kaynaklar? ve Giri? Ko?ullar?
4652 say?l? Kanun PMYO ö?renci kayna?? olarak, Genel Lise, Erkek Teknik Ö?retim,
K?z Teknik Ö?retim, Ticaret, Turizm ö?renimine ba?l? okullar? say?lmaktad?r
(Polis Yüksek Ö?retim Kanunu, 2001).

Bu okullardan mezun olanlardan Türkiye Cumhuriyeti vatanda?? olan ve o y?l içinde
yap?lan üniversiteye giri? s?nav türlerinin en az birinden üniversitelerin yüksek
okullar?na girmek için yeterli asgari taban puan? alanlardan di?er temel ba?vuru
?artlar? da uygun olanlar ba?vuruda bulunabilirler (Polis Akademisi, 2001).

Müracaat eden aday ilgili PMY Okulunda olu?turulan Aday De?erlendirme ve
Seçme Kurulunca bizzat görülerek; fiziki görünü?ü, bedeni dayan?kl?l???, konu?ma
düzgünlü?ü, kendine güven derecesi, temsil yetene?i, anlama ve ifade durumu de?erlendirilerek
yeterli görülürse “Polis Yüksek Okulu Ö?renci Aday? Olur” ?eklinde
karar verilir. “Polis Meslek Yüksek Okulu Ö?renci Aday? Olur” karar? alanlar
ba?vuruda bulunduklar? PMY Okulunda Polis Akademisi taraf?ndan belirlenen tarihte
yaz?l? s?nava al?n?r, yaz?l? s?nav; test olarak ve yeterlilik yar??ma s?nav? ?eklinde
yap?l?r. S?navda ba?ar?l? olan adaylar geçici kay?tla PMY Okullar?nda intibak
e?itimine tabi tutulmakta bu süre içinde adaylar?n tahkikatlar? yap?lmakta ve sa?l?k
kurul raporlar? ald?r?lmaktad?r. Tahkikatlar? olumlu sonuçlanan ve sa?l?k kurul raporlar?n?
alanlar PMY Okulu ö?rencisi olarak kesin kay?tlar? yap?lmaktad?r (Polis
Akademisi, 2001).

?lk olarak 2001-2002 E?itim-Ö?retim dönemi için PMYO’na ö?renci seçmek için
15 Eylül 2001 tarihinde yaz?l? s?nav yap?lm??t?r. Bu s?nava müracaat eden

39.047 adaydan 4.500 erkek ve 500 bayan toplam 5.000 asil aday ile 1.350 erkek
150 bayan toplam 1.500 yedek aday belirlenmi?tir (Polis Akademisi Ba?kanl???,
2001b: 15).
5.3. Polis Meslek Yüksek Okullar?nda E?itim - Ö?retim
Ön lisans düzeyinde e?itim ve ö?retim veren PMY Okullar?nda teorik ve uygulamal?
olarak haftal?k 28 saat ders verilmektedir. Dersler y?ll?kt?r ve 14 haftal?k 2 dönem
sürmektedir. Ders say?s? 1. s?n?fta 15 ve 2. s?n?fta 15 olmak üzere toplam 30
derstir (Polis Akademisi Ba?kanl???, 2001b: 10).

PMY Okullar?nda derslerde 3 ara s?nav ve 1 y?l sonu finali yap?lmakta; ara s?nav
notlar?n?n % 40’? ile y?l sonu final s?nav notunun % 60’?n?n toplanmas?yla ö?rencinin
ba?ar? notu tespit edilmektedir (Polis Akademisi Ba?kanl???, 2001b: 10).

PMY Okullar?nda daha önce 9 ayl?k e?itim veren Polis Okullar?ndan farkl? bir
ders program? uygulanmaktad?r.

Bir Mesleki E?itim Kurumu Olarak Polis Meslek Yüksek Okullar? 111
Tablo 3 : Polis Okullar?nda Verilen Dersler

No Dersin Ad? Kredi No Dersin Ad? Kredi

1 Anayasa 1 12 Kaçakç?l?kla Mücadele 1
2 Ata. ?lkeleri ve ?nk?lap Tarihi 1 13 Mesleki Yaz??ma Teknikleri 2
3 B. E. ve Yak?n Sav. Taktikleri 3 14 Olay Yeri ?ncelenmesi 2
4 Bilgisayar 2 15 Önleyici Hizmetler 1
5 Ceza Hukuku 1 16 Polis Meslek Mevzuat? 1
6 CMUK 2 17 Poliste Haberle?me 1
7 Daktilo 2 18 Silah Bilgisi ve At?? 2
8 Devlet Güvenli?i ve ?stihbarat 1 19 Temel Trafik Bilgisi 1
9 Disiplin Hukuku ve Meslek Eti?i 1 20 Top. Olaylar Ve Müd. Esaslar? 2
10 Halkla ?li?kiler 1 21 Yana??k Düzen 1
11 ?nsan Haklar? 1 Toplam 30

Kaynak: Polis Akademisi Ba?kanl???.

Ders programlar? incelendi?inde Polis Okullar?nda mevcut olan Kaçakç?l?kla
Mücadele, Olay Yeri ?nceleme, Poliste Haberle?me (Muhabere), Toplumsal Olaylar
ve Müdahale Esaslar? ile Yana??k Düzen derslerinin PMYO ders programlar?nda
mevcut olmad??? görülmektedir (Tablo 3-4).

Buna kar??l?k Atatürk ?lkeleri ve ?nk?lap Tarihi dersi 1. s?n?fta 2 saate ç?kar?lm??t?r,
3 saatlik bir ders olarak Polis Okullar?nda verilen Beden E?itimi ve Yak?n Savunma
Taktikleri Dersi ayr?larak PMY Okullar?nda 1. ve 2. s?n?flarda 2 saat Beden
E?itimi 2 saat Yak?n Savunma Taktikleri olarak verilmektedir (Tablo 3-4).

PMY Okullar?nda Silah Bilgisi ve At??, Yak?n Savunma, Önleyici Polis Hizmetleri
ve Polis Taktikleri ile Polisin Görev ve Yetkileri ve Etik gibi mesleki dersler
yan?nda ön lisans için zorunlu olan Yabanc? Dil ve Türk Dili dersleri ile bireysel
geli?imi, hedef kitleyi tan?maya yönelik Davran?? Bilimleri, Geli?im Psikolojisi ve
Toplum Psikolojisi dersleri de verilmektedir (Polis Akademisi Ba?kanl???, 2001: 3).

PMYO derslerinin içerisinde hukuk biliminin önemli bir a??rl??? vard?r. Mezun
olan bir PMYO ö?rencisi 1. s?n?fta Hukukun Ba?lang?c?, Ceza Hukuku (Genel),
Polis Meslek Hukuku ve Disiplin Hukuku olmak üzere haftada 8 saat, 2. s?n?fta da
Ceza Hukuku (Özel), Ceza Muhakemeleri Usul Hukuku ve Medeni Hukuk, olmak
üzere haftada 6 saat hukuk e?itimi alarak mezun olmu? olacakt?r.

Ders program?na bak?ld???nda polis mesle?i için önem ta??yan mesleki derslerin
2 y?l okutuldu?u görülmektedir. Bunlar Beden E?itimi, Yak?n Savunma, Silah Bilgisi
ve At?? dersleridir. Yabanc? Dil e?itimi de 2 y?l süreyle verilmektedir.

112 Tuncay Gülo?lu
Tablo 4 : Polis Meslek Yüksek Okullar?nda Verilen Dersler
No 1. S?n?flar HDS 2. S?n?flar HDS
1 Hukuk Ba?lang?c? 2 Önleyici Polis Hiz. ve Polis Taktikleri 2
2 Geli?im Psikolojisi 2 Toplum Psikolojisi 2
3 Devletin Yap?s? ve Nitelikleri 2 Davran?? Bilimleri 1
4 Atatürk ?lkeleri ve ?nk?lap Tarihi 2 Yabanc? Dil 2
5 Yabanc? Dil 2 Ceza Hukuku 2
6 Ceza Hukuku(Genel) 2 Temel Trafik Bil. 2
7 ?nsan Haklar? ve Kamu Hürriyetleri 1 ?nsan Haklar? ve Kamu Hürriyetleri 1
8 Beden E?itimi 2 Beden E?itimi 2
9 Yak?n Savunma 2 Yak?n Savunma 2
10 Silah Bilgisi Ve At?? 2 Silah Bilgisi ve At?? 2
11 EmniyetTe?kilat? (P.M.H.) 2 Polisin Görevleri ve Meslek Eti?i 2
12 Türk Dili 2 Mesleki.Tek.Yaz??ma ve Bilgisayar 2
13 Disiplin Hukuku 2 CMUK 2
14 Devletin Güvenli?i ve Haber Alma 2 Suç Or. ve Kov. Usulu.
15 Halkla ?li?kiler 1 Medeni Hukuk (Ki?isel Hukuk) 2
Toplam 28 Toplam 28

Kaynak: ?ükrü Balc? Polis Meslek Yüksek Okulu, E?itim, http://www.isbpmyo.edu.tr,html.2003.

PMY Okullar?nda uygulamal? e?itimler büyük önem ta??maktad?r. Bu e?itimlerde
temel hedef her ö?rencinin “yaparak ö?renmesi” kural?d?r. Bu amaçla bu okullarda
uygulamal? e?itim karakollar? da bulunmakta; telsiz, alkolmetre, takometre,
radar gibi araç ve gereçler temin edilerek uygulamalar yap?lmaktad?r. Ayr?ca ?l
Emniyet Müdürlükleri’nden uyu?turucu ve patlay?c? madde örnekleri gibi materyaller
temin edilmektedir (Polis Akademisi Ba?kanl???, 2002).

PMYO ö?rencileri 1. s?n?f? tamamlad?klar? yaz döneminde 5 haftal?k “uygulamal?
mesleki e?itime” tabi tutulmaktad?r. Ö?renciler tatilde kendi bulunduklar? yerlerdeki
polis merkezlerinde staj yapmakta okulda ö?rendikleri teorik bilgileri pratik
olarak uygulama imkan? bulabilmektedirler (Polis Akademisi Ba?kanl???, 2002).

PMY Okullar?n?n e?itim süresi birçok bat? ülkesine göre oldukça k?sad?r. Örne?in:
Almanya Baden Wüttenberg - Villingen Schvenningen Polis Meslek Okulunda
e?itim süresi 3 y?ld?r ve 3 y?l?n içinde temel e?itimden sonra 9 ay pratik e?itim verilmektedir
(Erdo?an, 2002: 2). Bu bak?mdan ülkemizde ileriki günlerde polis e?itiminin
teorik ve pratik olarak süresinin uzat?lmas? dü?ünülmelidir. Yine ayn? o

Bir Mesleki E?itim Kurumu Olarak Polis Meslek Yüksek Okullar? 113

kulda ders çe?itlili?inin oldukça fazla oldu?u görülmektedir. Ders programlar? kar??la?t?r?ld???nda
??letme Ekonomisi E?itimi, Enformatik, Politik Bilimler ve Sosyoloji
gibi PMY Okullar?nda mevcut olmayan dersler göze çarpmaktad?r. Ayr?ca bu
okullarda dersler bizim PMY Okullar?ndan farkl? olarak temel kabul edilen 4 ana
bran?ta yap?lamaktad?r. Bu bran?lar Yönetim ve Görev Bilimi, Kriminal, Hukuk ve
Toplum bilimleridir. Uzmanla?man?n art??? günümüzde Türkiye’de de PMY Okullar?nda
benzer bir bran?la?ma gere?i mevcuttur (Erdo?an, 2002: 2).

Tablo 5 : Villingen – Schvenningen Polis Meslek Yüksek Okulu Y?ll?k Dersler ve Saatleri

Dersler (1) (2) Dersler (1) (2)
?dare Bilimi 66 34 Sosyoloji 32 17
Meslek Bilgisi 66 34 Psikoloji 48 51
Trafik Bilimi 99 32 Politik Bilimler 51 64
Yak?n Savunma ve Spor 99 82 Enformatik 33 -
Kriminoloji 66 33 ??letme Ekonomisi 51 -
Kriminalistik 99 66 Metodik Çal??ma 17 -
Kriminal Teknikler 66 17 Meslek Eti?i 22 -
Ceza Hukuku 50 33 Yabanc? Dil 66 -
Ceza Usul Hukuku 66 -Proje Çal??mas? 90 -
?dare Hukuku 16 33 Bran?la?ma E?itimi -396
Anayasa Hukuku 50 -Diploma Çal??mas? -36
Polis Yönetimi Hukuku 66 -Toplam 1219 1092
Hukuk Ba?lang?c? -99

1: Haz?rl?k E?itimi; 2: Temel E?itim
Kaynak: Erdo?an (2002).

Polis Meslek Yüksek Okullar?nda e?itim paras?z, yat?l? ve resmi üniformal?d?r.
Ö?rencilerin ia?e, ibate ve sa?l?k giderleri ile di?er istihkaklar? devletçe kar??lanmaktad?r.
PMYO al?nan ö?renciler bölgelerinin d???ndaki bir PMY Okulunda e?itime
ba?lamakta böylece, yurdumuzun de?i?ik bölgelerinin de görmek, sosyokültürel
farkl?l?klar? ya?amak, aile ba? ve sorumluluklar? alt?nda kalmadan daha
çok e?itim ve ö?retime yönelmek durumunda b?rak?lmaktad?r (Alt?ner, Bozkurt ve
Topkaya, 2001: 140; Polis Akademisi Ba?kanl???, 2001b: 3).

114 Tuncay Gülo?lu

Ö?renim süresi içerisinde ba?ar?l? olan ö?renciler emniyet te?kilat? kadrolar?na
aday polis memuru olarak atanmaktad?r (Alt?ner, Bozkurt ve Topkaya, 2001: 140).

5.4. Polis Meslek Yüksek Okullar?nda E?itim-Ö?retim Kadrosu
4652 say?l? Polis Yüksek Ö?retim Kanunu ile Polis Akademisi Ba?kanl???nda ö?retim
eleman? kadrolar? da ihdas edilmi?tir. Bu kadrolar?n 49’u Profesör kadrosu,
83’ü çe?itli derecelerde Doçent kadrolar?, 119’u da Yard?mc? Doçent kadrosudur.
Ayr?ca önemli say?da ö?retim görevlisi, okutman, uzman ve ara?t?rma görevlisi
kadrosu da mevcuttur (Polis Yüksek Ö?retim Kanunu, 2001).

PMY Okullar?nda mesleki derslere Emniyet Müdürü rütbesinde Ö?retim Görevlileri,
Emniyet Amirleri, Ba? Komiserler ve Komiserler girmektedir. Bir çok PMY
Okulunda ayn? zamanda üniversitelerin çe?itli Fakültelerinde ö?retim üyesi olan
Profesörler, Doçentler ve Yard?mc? Doçentler ders vermektedir (?ükrü Balc? Polis
Meslek Yüksek Okulu, 2002).

Tablo 5 : ?stanbul ?ükrü Balc? PMY Okulunda Akademisyenlerin Verdikleri Dersler

Ünvan? Verdi?i Ders Ünvan? Verdi?i Ders
Prof. Dr. CMUK Doç. Dr. Devlet Yap?s? ve Nitelikleri
Prof. Dr. Hukuk Ba?lang?c? Doç. Dr. Atatürk ?lkeleri ve ?.T.
Prof. Dr. Ceza Hukuku Y. Doç. Dr. Halkla ?li?kiler
Prof. Dr. Geli?im Psikolojisi Y. Doç. Dr. Toplum Psikolojisi
Prof. Dr. ?nsan Haklar? Dr. Toplum Psikolojisi
Doç. Dr. Ceza Hukuku Doç. Dr. Medeni Hukuk
Doç. Dr. Ceza Hukuku Okutman ?ngilizce

Kaynak: ?stanbul ?ükrü Balc? PMYO, 2002 E?itim-Ö?retim Y?l? Tan?t?m Bro?ürü, ?stanbul-2002.

?ükrü Balc? Polis Meslek Yüksek Okulu üniversitelerle de koordineli bir ?ekilde
çal??makta ve seçkin bir akademik kadroyla e?itim vermektedir. Bu PMY Okulu
gibi bir çok okul bölgesindeki üniversiteler ile irtibatl? olarak e?itim faaliyetlerini
sürdürmektedir. Ancak PMY Okullar?n?n kendi akademik kadrolar?n? olu?turmalar?
kurumsal kültürün yerle?mesi ve e?itim süreklili?i aç?s?ndan önem arz etmektedir.
Ancak bugüne kadar bu konuda yeterli ilerleme sa?lanamam?? ihdas edilen kadrolar?n
büyük bir bölümüne atama yap?lamam??t?r.

Bir Mesleki E?itim Kurumu Olarak Polis Meslek Yüksek Okullar? 115

Sonuç

21. yüzy?l?n bilim ve bilgi ça??, meslek ve yetenek ça?? olaca?? gerçe?i ile kar??
kar??yay?z. Geli?mi? ülkelerde, e?itim sistemleri rekabetçi ekonominin gereksinimlerine
yan?t verebilecek nitelikli i?gücünün yeti?tirilmesi için yeniden düzenlenmektedir.
Günümüzde gerekli bilgi ve beceriden yoksun, belirli düzeyde alan e?itimi
görmemi? ki?ilerin istihdam imkan? bulabilmeleri oldukça zordur. Mesleki
e?itim içinde yer alan Polis e?itimi de büyük önem ta??maktad?r. 21. yüzy?l?n standartlar?n?
yakalam?? bir Polis e?itimi di?er mesleki e?itim kurumlar?na da örnek
olu?turacakt?r.
Bu amaçla ç?kar?lan 4652 say?l? Polis Yüksek Ö?retim Kanunu büyük bir at?l?m
niteli?indedir. Bu Kanunla daha önce orta ö?renime dayanan ve süresi sadece 9 ay
olan Polis okullar?n?n yerini 2 y?ll?k ön lisans e?itimi veren ve meslek yüksek okulu
statüsüne kavu?an PMYO alm??t?r. Bu okullar hem giri??artlar? hem ö?renci ve
ö?retim kadrosu kalitesi bak?m?ndan hem de ders programlar? ve içerikleri bak?m?ndan
ciddi farkl?l?klar arz etmektedir. PMYO’n?n aç?lmas? ile ileriki y?llarda polis
mesle?inde çal??anlar?n kalitesinin yükselece?i kesindir. Avrupa Birli?i’ne giri?
çabalar?n?n ya?and??? ülkemizde AB standartlar?nda böyle mesleki e?itim kurumlar?n?n
kurulmu? olmas? büyük bir ilerlemedir. Önümüzdeki dönem ise bu okullar?n
eksikliklerini tamamlad?klar?, yeni at?l?mlar yapt?klar? ve kurumsal yap?lanmalar?n?
tamamlad?klar? bir dönem olmal?d?r.

Abstract: This paper is based on a study upon a vocational education organization,
Vocational Police Schools. Having had a brief look at the concept police,
police education, and the history of police education in Turkey, the paper investigates
Vocational Police Schools which have been founded in 2001 in its a
number of dimensions.
Key Words: Vocational Police Schools, Police Education, Police, Police Academy,
Vocational Education.

Kaynakça

ALTINER, Ünal, BOZKURT, Yüksel ve A. Zarif TOPKAYA (2001). Emniyet Te?kilat?n?n
Dünü Bugünü ve E?itimi. ?stanbul.

BAKAN, ?smail ve Yakup BULUT (2001). “Organizasyonlar Amac?na Ula?abilmeleri ?çin
Ba?ar?l? Yöneticilere ?htiyaç Duyarlar: Yönetici E?itimi ve Geli?tirmenin S?rlar?”. 21.

116 Tuncay Gülo?lu

Yüzy?lda Polis E?itimi Sempozyumu Bildirileri. Ankara: Emniyet Genel Müdürlü?ü E?itim
Dairesi Ba?kanl??? Yay?n?: 97-110.

ÇET?NER, Ahmet (2001). “Poliste Temel E?itim”. 21. Yüzy?lda Polis E?itimi Sempozyumu
Bildirileri. Ankara: Emniyet Genel Müdürlü?ü E?itim Dairesi Ba?kanl??? Yay?n?: 261-263.

ERDO?AN, Ramazan (2002). “Almanya/BadenWüttenberg/Villin Schveningen Polis Meslek
Okulunda Polis E?itimi’’. isbpmyo.edu.tr/makale/makale.html.

ERDEM, H. Haluk (2001). “Nas?l Bir Polis, Nas?l Bir Polis E?itimi”. 21. Yüzy?lda Polis E?itimi
Sempozyumu Bildirileri. Ankara: Emniyet Genel Müdürlü?ü E?itim Dairesi Ba?kanl???
Yay?n?: 367- 370.

FINDIKLI, Remzi (2001). “Polis E?itiminin Sorunlar?”. 21. Yüzy?lda Polis E?itimi Sempozyumu
Bildirileri, Ankara: Emniyet Genel Müd. E?itim Dairesi Ba?kanl??? Yay?n?: 15-26.

KESERC?O?LU, Teoman ve O?uz SER?N (2001). “21. Yüzy?lda Türkiye’de ve Baz? Bat? Ülkelerindeki
Polisin E?itim Programlar?n?n Kar??la?t?r?lmas?”. 21. Yüzy?lda Polis E?itimi
Sempozyumu Bildirileri. Ankara: Emniyet Genel Müdürlü?ü E?itim Dairesi Ba?kanl???
Yay?n?: 473-482.

KOCA, Hüseyin (2001). “21. Yüzy?lda Nas?l Bir Polis Nas?l Bir Polis E?itimi”. 21. Yüzy?lda
Polis E?itimi Sempozyumu Bildirileri. Ankara: Emniyet Genel Müdürlü?ü E?itim Dairesi
Ba?kanl??? Yay?n?: 359-366.

POL?S YÜKSEK Ö?RET?M KANUNU. Kanun No. 4652, RG: 09.05.2001/24397.
POL?S AKADEM?S? (2002a). Akademinin Organlar?, http://www.pa.edu.tr/tr/baskanlik/
index.php? Sayfa:3.html.
POL?S AKADEM?S? (2002b). Polis Meslek Yüksek Okullar? Listesi, hhtp://www.pa.edu.tr
/pmyo/index.php ? sayfa: liste,html .
POL?S AKADEM?S? (2001). Polis Meslek Yüksek Okullar? Giri? Yönetmeli?i, www.pa.
edutr/pmyo/index.php ? sayfa: yönetmelik ,html.
POL?S AKADEM?S? BA?KANLI?I (2001b) Polis Meslek Yüksek Okullar? Genel Yönetim
Birimleri Kurulu?, Görev ve Çal??ma Yönetmeli?i, R.G. No: 24554, 15 Ekim.
POL?S AKADEM?S? BA?KANLI?I (2001b). Polis Meslek Yüksek Okulu Ö?rencilerinin

Sosyo-Kültürel Durumu. Ankara: Polis Akademisi Ba?kanl??? Yay?n?.

POL?S AKADEM?S? BA?KANLI?I (2002). PMYO Müfredat ve Uygulama Talimat?.

SERTER, Nur (1994). Türkiye’nin Sosyal Yap?s?. ?stanbul: Filiz.

?ÜKRÜ BALCI POL?S MESLEK YÜKSEK OKULU. E?itim,http//isbpmyo.edu.tr,html.

?ÜKRÜ BALCI POL?S MESLEK YÜKSEK OKULU (2002). 2002-2003 E?itim-Ö?retim Y?l?
Tan?t?m Bro?ürü. ?stanbul.

TÜS?AD (1999). Türkiye’de Mesleki ve Teknik E?itimin Yeniden Yap?land?r?lmas?. ?stanbul:
TÜS?AD Yay?n?

YAZGAN, Turan (1996). “?nsan gücü E?itimi ve Prodüktivite Ücret Münasebetleri”. ?stanbul:
?Ü. ?ktisat Fakültesi Mecmuas? Sabahaddin Zaim’e Arma?an: 63-80.