1. ??in do?as? (?? ortam?ndan kaynaklanan sebepler)

2. Ki?isel özellikleri (Sosyal benlik alg?lamas?)

3. Çal??ma ko?ullar? (Çevre faktörleri ve i? yükü)

4. ?dari, yasal ve sosyal destek alamama

5. Ekonomik ve maddi nedenler

6. Aile ya?ant?s?ndan kaynaklanan sebeplerdir.

   Türk polisinin stres kaynaklar?n?n belirlenmesi s?ras?nda yak?nma s?ralamas?na bak?ld???nda ekonomik ve maddi nedenleri öncelikle ifade ettikleri belirlenmi?tir. Yani ekonomik nedenler, yak?n?lan stres kaynaklar? s?ralamas?nda birinci s?rada gözükmesine ra?men gerçek stres belirtileri s?ralamas?nda daha alt s?ralardad?r. Bunun nedeni di?er faktörlere göre ekonomik nedenler daha kolay dile getirilebilmektedir ve ki?iye idari ve yasal sorun ç?karmamaktad?r.

   ?? Ortam? (i?in do?as?)

   Polisler sürekli normal d??? olaylar (suç, suçlu, cinayet vs.)’la mücadele etmektedir. Polislerin ruhsal durumunu olumsuz etkilemektedir. Te?kilat içinde zaman zaman hiyerar?ik yap?n?n çal??anlar?n i? doyumunu engelleyecek biçimde uygulanmas? polislerde verimlili?in dü?mesine neden olmaktad?r. Te?kilatta meslek standartlar?na uygun görev tan?mlar?n?n olu?mamas? görev tan?m?nda belirsizli?e ve meslekte bran?la?maman?n ortaya ç?kard??? olumsuzluklara yol açmaktad?r. Türk polisinin yasalarla belirlenmi? olan sorumluluk alan?n?n geni?li?i, her yasal uygulamadan polisin mesul tutulmas?na yol açmaktad?r. Polis ortalama 800 yasa, kanun hükmünde kararname, tüzük ve yönetmeliklerden sorumludur. Ancak sorumlu olmas?n?n yan?nda yaslar?n icrac?s? durumundad?r. Yani bir suç olay?nda ilgili tüm yasalar?n uygulamalar?n? bilmek ve yanl?? yapmamak zorundad?r.

   Ki?isel Özellikleri (Sosyal Benlik Alg?lamas?)

   Ki?ilik özelliklerin polis seçiminde de?erlendirilememesi, polisli?e uygun olmayan ki?ilik özelli?ine sahip ki?ilerin mesle?e kat?lmas?na neden olmaktad?r. Polislerde ki?ilik özelli?i olarak strese yatk?nl?k ve ileti?im becerilerinin yetersizli?i polislerin i? ortam?na uyumunu etkilemektedir. Ayr?ca polislerin ba?ka sa?l?k problemleri de streslerini art?rmaktad?r. Türk polisinde benlik alg?lamas?yla ilgili nedenler mesle?e uyumunu engellemektedir. Yani te?kilat çal??anlar?n?n polis kimli?iyle özde?le?ememeleri ve polislik mesle?ini benimsememeleri yapt?klar? i?ten memnun olmamalar?na yol açmaktad?r.

   Çal??ma Ko?ullar? (Çevre Faktörleri ve ?? Yükü)

   Türk polisinde i?yerinde izin kullanamama ve ödüllendirmede adaletsizlik dü?üncesi meslek doyumunu dü?ürmektedir. Çal??ma ortam?nda bireysel rollerin belirsizli?i, vardiya sistemindeki problemler, nöbetlerin uzunlu?u ve mesai d???nda s?k s?k göreve ça?r?lma gibi çal??ma ortam?ndan kaynaklanan nedenler polisin stres kaynaklar?ndan baz?lar?d?r. Hiyerar?ik yap?n?n kat? biçimde uygulanmas? polisin insiyatif kullanma imkan?n? ortadan kald?rmaktad?r. Bunlar?n yan?nda asli görev d??? alg?lanan i?lerde göreve gelme (Konser, maç gibi) durumunda kalmalar? ve tatillerinden yararlanamamalar? polisin stresini art?rmaktad?r.

   ?dari, Yasal ve Sosyal Destek Alamama

   Kurumsal deste?in azl??? ya da kurumun idari deste?i vermemesi, yap?lan görevle ilgili çok çabuk aç??a al?nabilme ile s?kl?kla yasal soru?turmaya maruz kalma mesleki verimlili?i dü?ürmektedir. Yani polislerin üstlerinden i?iyle ilgili bilgi ve destek alamamas? meslek doyumunu dü?ürmektedir. Ayr?ca yasal deste?in azl??? polisleri etkilemektedir. Ortalama 800 civar?nda yasa, yönetmelik ve tüzükten sorumlu tutulman?n yan?nda, görevi yaparken kar??la??lan engellerden dolay? yasalar kar??s?nda s?kl?kla suçlu konumuna dü?me görev yapmay? etkilemektedir. Bir olayda olay ayn? olmas?na ra?men polisin uygulamas?nda farkl? farkl? de?erlendirmeler ortaya ç?kmaktad?r. Örne?in: 2003’de Adana’da ya?anan yaralama olay?nda polisin olaya müdahele edip etmemesi durumunda oldu?u gibi. Bunlar?n yan?nda kurum ve kurum d??? sosyal destek azl??? ya da hiç deste?in olmamas? mesle?in benimsenmesini engellemektedir. Bütün bu nedenler polisin kurum ve toplum içinde kendisini yaln?z hissetmesine yol açmaktad?r. Dolay?s?yla Türk polisinin mesleki doyumu ve mesleki özde?le?mesi sa?lanamamaktad?r.

   Ekonomik Sebepler

   Polisin e?de?er di?er meslek gruplar?na göre ücretinin dü?ük olmas? i? doyumunu etkilemektedir. ?? ortam?nda ödüllendirmenin ve di?er ekonomik ve sosyal desteklerin azl??? ekonomik olarak rahat hissetmemesine yol açmaktad?r. Özlük haklar?yla (Yüksek okul mezuniyeti, meslekte bran?la?ma gibi.) ilgili iyile?tirmelerin yap?lmas?nda güçlüklerin olmas? polislerde adaletsiz davran?ld??? konusunda dü?üncelerin geli?mesine yol açmaktad?r. Çünkü çal??an?n ald??? ücret toplumdaki sosyo-ekonomik statüsünün de belirleyicisidir. Bu nedenlerden dolay? polisin verimlili?i dü?mektedir.

   Ailesinden Kaynaklanan Sebepler

   Polisin aile ya?ant?s?ndan kaynaklanan problemler (Evli ya da bekar olma gibi) de i? stresini art?rmaktad?r. Ailede ekonomik, sa?l?k ya da duygusal problemlerin olmas? i? verimini dü?ürmektedir. Di?er taraftan i? ortam?ndaki özellikle mesai sisteminden kaynaklanan nedenlerden dolay? ailesine zaman ay?ramama problemler de aile ya?ant?s?n? etkilemektedir.

   Di?er Sebepler

   Polisin bir problemi oldu?unda ruh sa?l??? yard?m? alamamas? stresini art?rmaktad?r. Yönetmeliklerdeki aktif silahl? polislikle ilgili uygulamalardan ve toplumun ruh sa?l??? ile ilgili genel yarg?lar?ndan dolay? polis ilgili uzmanlara resmi yollardan ba?vurmak istememektedir. Sonuçta problemleri daha da kronik hale gelmektedir. Ayr?ca sosyal, sanatsal ya da sportif faaliyetlere kat?lamama polisin ruhsal dengesini etkilemektedir. Hizmet içi e?itimlere kat?lamama da mesleki performans?n? etkilemekte ve i? yerinde kendine güvenini azaltmaktad?r. Mesleki doyumu dü?en personelin de stresinde yükselme olmaktad?r.

   Sonuç

   Stres düzeyi fazla yüksek olan polislerin i? doyumlar? daha dü?ük olmaktad?r.

   ?? doyumu dü?ük ve a??r? stresli personelin de verimi dü?mektedir. Polis stresinin genellikle çal??ma ortam?n?n organizasyonu ve i?letme politikalar? ile ilgili oldu?u sonucuna var?lm??t?r. ?? stresi ile i?yeri ko?ullar?, ki?ilik özellikleri, i?in niteli?i, i? yerinin örgütlenme biçimi, stresle ba? etme stratejileri, i? doyumu, sosyal destek, roller ve strese yatk?nl?k gibi faktörler ili?kilidir. Sa?l?kl? bir personel seçiminin gerçekle?tirilmesi, i? ortam?nda mesai, fiziksel yap? ve rol tan?m? gibi konularda iyile?tirmelerin yap?lmas? ile sa?l?k, sosyal ve ekonomik alanlarda desteklerin art?r?lmas? yararl? olacakt?r. Bu nedenlerden, dolay? Türk polisinin i? doyumunu art?racak, verimlili?ini yükseltecek ve a??r? stresini denetleyebilecek yasal, idari ve ki?isel düzenlemelerin yap?lmas? gereklidir.

kaynak: http://www.isbpmyo.edu.tr/makale_stres_01.asp