Neden Polislik?

Bu sunum, meslek ahlaki yasa tasarısı gerçekleştirilmesinden  ve polis meslek eğitimine meslek ahlakini dahil etmeyi amaçlayan değişik çalışmalardan çıkarılan deneyime dayalıdır.

90’lı yıllarda İsveç polisi hızlı ve derin değişimler karşı koymak zorunda kalır. Etkin bir ilotaj (toplum içerisinde küçük birimler ve devriye hizmetleriyle yer alma) gerçekleştirmek ve görevlilerini toplumun taleplerini dinlemeye motive etmek, ortaya konulması gereken büyük bir eksiklik olarak kendini göstermekteydi. Zira aynı zamanda, Operasyonel bütçesinin radikal biçimde azalmasından, personelinin azalmasından, birçok yapı değişimlerinden güçlükler çekmekte ve ayrıca, liyakatle terfie dayalı management konseptine girilmekteydi. Bu tur zorlamalara alışık olmayan kurumun radikal dönüşümü için, kuvvetli baskılar bulunmaktaydı. Bu dönüşümü vurgulamayı sağlayan baskılar, bugün hala çok sayıda ve çok kuvvetlidir.

Polis çalışmasının meslek ahlaki yönünden değerlendirilmesi üzerine tartışmanın, birçok nedenden dolayı yetersiz olduğunun farkına vardık :

Meslek ahlakını tanımanın eksikliği,

Polis görevlileri arasında ortak bir meslek ahlaki dilinin bulunmayışı,

Çalışma alanında bu konu üzerine bilgi alışverişinin yokluğu.

Bu güne kadar, hiçbir polis meslek ahlakı yasası, İsveç’te var olmadı. Her Ülkenin anayasası, üzgün değerlerini tanımlar ve uluslararası düzeyde paylaşır. Kamu hizmetindeki etik ilkeler, insanın değerliliği, güvenlik veya fırsat eşitliği gibi değerlere dayalıdır. Bu etik ilkeler ve diğerleri polis Çalışmasını düzenleyen kanun ve yönetmeliklerde de yer almaktadır.

Meslek ahlakı ile profesyonelizm birbirinden ayrılamaz.  Sonuçta profesyonel meslek ahlakının gerçek bir statüsü olacaktır. Meslek ahlaki, polis görevlilerine, bizzat kendilerinin, en azından saldırmadan korunmalarına yardımcı olacak şekilde,  en iyi bir imaj vermelerini sağlayacaktır.  Tüm insanların eğitimi gibi, polis eğitimi de yanlışlıklar doğurabilir,  tekrarlanmamaları için  onlardan dersler çıkarmak gerekir.

Bu sunum içerisinde, aşağıdaki sorunların incelenmesi istenilecektir :

–Niçin polis meslek ahlakı üzerine temel ve sürekli eğitimler kaçınılmazdır ?

–Hangi tür polis meslek ahlakı sorunları İsveç’te yoğunlaşmaktadır ?

–Polis meslek ahlakı diğer meslek ahlakı yasalarından ayrı mıdır veya polise uygulanan tüm meslekler için geçerli olan mıdır ?

–Polis faaliyetinde meslek ahlakına ilişkin problemler nelerdir ? Nasıl düzenlenirler ?

–Poliste, bireysel, kollektif ve kurumsal düzeyde, en ileri şekliyle meslek ahlaki normlarının gelişimi içerisinde dikkate alınması gereken kritik unsurlar nelerdir ?

–Polis meslek ahlakı üzerine İsveç eğitim projesi.

Niçin polis meslek ahlakı üzerine temel ve sürekli eğitimler kaçınılmazdır ?

–Polis Çalışmasının niteliğini arttırmak için,

–Bireysel mükemmelliği geliştirmek  ve « içeride bir etik polisi » yaratmak için,

–Doğrudan güvenlik duygusuna bağlı olarak, kamu güvenini korumak için.

Polisin varlık gerekçesi ve temel amacı profesyonel meslek ahlakı temelindedir.  Ayrıca kamu düzeninin muhafazası ve kişi ve mal emniyetinin sağlanması da denilen polisin görevi, sadece buna tahsis edilmiş yasal yetkiler bütünüdür, ki bunlar görev özgürlüğü ve güce başvurmadır.

Profesyonellik  ölçüleri takip edenlerdir :

–polis etkinliklerinin amaçları ve görevinin kabulü ve mükemmel anlaşılması,

–profesyonel  meslek ahlakının asimilasyonu,

–işin sistematik teorik temeli,

–kişisel güçlü noktaların ve zayıflıkların bilinci (nin kazanılması),

–metodoloji,

–elde edilen sonuçların ve yararlanılan metotların sürekli değerlendirilmesi.

Bu unsurların niteliği, problemleri çözecek ve alternatif çözümler bulacak mesleki  tutuma bağlıdır. Meslek ahlakı üzerine düşünme kapasitesi, polis görevlisinin en iyi kararı almasına yardımcı olabilir veya kötü bir tercihin sonuçlarının, başka bir ifadeyle polisiye meslek ahlakından uzaklaştıracak kararın bilincine varmasını sağlayabilir.

Profesyonalizmin diğer bir önemli yönü, Çalışma kalitesinin iyileştirilmesinin devamı için sonuçların sürekli değerlendirilmesidir. Bu modele göre, hiçbir profesyonel hiçbir zaman kendisinin en üst düzeyinde olmaz. Her birey, tüm kariyeri boyunca öğrenir.

Meslek ahlaki teorileri, bize daha çok bağımsızlıkla düşünmemize, etkinliklerimizin sonuçlarını analiz etmemize ve gerekçelerimizi ve gizli niyetlerimizi söz konusu etmemize yardımcı olurlar.

Hangi tur polis meslek ahlaki sorunları İsveç’te yoğunlaşmaktadır ?

Profesyonel meslek ahlakını tartışma ve onu geliştirme  ihtiyacı, polis Sendikasında bizzat profesyonel polislerce hissettirildi.  Diğer meslekler bu eğilimi izlediler. Doktorlar, psikologlar, sosyal yardım görevlileri diğerleri arasında, mensuplarına yönelik meslek ahlakı Yasalarını geliştirdiler.

60’ lı yıllarda, polis etiği tartışması, Birleşmiş Milletlerin Evrensel İnsan Hakları Bildirgesi’nin etkisiyle « insan onuru » bakımından bir yoğunluk kazanmıştı. 70’ lı yıllarda, temel kaygı daha çok etiket üzerineydi (taşınması zorunlu olan üniformayı giyme sekli örneğinde olduğu gibi). 80’ lı yıllarda, polis görevlilerine karşı resmi şikayetlerin ciddi artışının  koğuşturulması için, problemleri öngörmek için doğru uygulamalara saygı içerisinde, polis meslektaşlarının daimi dayanışmasında yoğunlaşıldı.  90’ lı yıllarda, etik açık bir biçimde temel polis görevlerine yakınlaştırıldı : suçluluğun azaltılması, halkın güvensizlik duygusunun izalesine dönük mücadele ve polis Çalışmasının kalitesinin iyileştirilmesi.  Bugün, mesleki etiğin içerisine insan haklarının dahil ettirilmesi zorunludur.

Polis meslek ahlaki diğer meslek ahlaki yasalarından ayrı midir veya polise uygulanan tüm meslekler için geçerli olan mıdır ?

Yasanın uygulama alanı yargı tarafından belirlendiği halde,  ahlaki değerlerin evrensel olarak uygulanma eğilimleri mevcuttur. Diğerleri arasında bundan çıkan sonuç,  ayrı bir etik oluşturmak için «  polis meslek etiğinin » beklenilmemesi, fakat polise uygulanan bir genel meslek ahlakının ifadesinin gerektiğidir. Ahlaki değerler, polislerden, erdem veya insanlığın ortak olduğu anlamımız yönünden, herkese uygulananlardan farklı olmayanları istemeyi gerektirir.  Bununla beraber polisin özel rolüne bağlı gereklerden etkilenirler, ki bu gerekler, polisin özel durumlar içerisinde karar almasını gerektirir.

Polisin meslek ahlakına bağlı sorunları çözmesine yardımcı olmak için,  tecrübe ve binlerce yıllık eski kültüre dayalı ahlaki kuralları bilmek gerekmektedir.  Ahlak felsefesinin akslarından biri olan etik, kişinin davranışını değerlendirmesi ve onu eleştirebilmesi üzerinde duran bir meydan okumayı ifade eder.

Değerlerimiz,  çocukluğumuzdan beri ailemiz ve yakın arkadaşlarımızla sahip olduğumuz ilişkilerimiz içerisinde kökenlerini bulurlar. Bu bağlam içerisinde ; Sempati, iyi dileklilik, nezaket, saygı, dürüstlük ve adil olma gibi öğrenmiş olduğumuz temel değerlerimiz, mesleki kariyerimizin ilk adımlarından önce gelirler.

Eğitim ve mesleki tecrübenin ilerisinde, polis reel değerleri ve işinin meslek ahlaki prensipleriyle bütünleşir. Bununla beraber temel eğitim sırasında, geleceğin polislerini gelecekte karşılaşacakları, özellikle onları tam karşıt değerler içeren karar almaya götürecek karmaşık durumlara karşı etkin bir şekilde hazırlamak vazgeçilmezdir.

Çatışma halindeki değerlerden örnekler :

–Kişinin varlığının bütünlüğü ve bir tehlikeye karşı korunması ;

(Kişi korunmayı istemediği zaman, Farklı kişiler veya grupların insani onurları arasında bir tercih sorunu Olduğu zaman.)

–Kişilerin tam bağımsızlık içinde karar almaları ve kendi hayatlarından sorumlu olmaları.

Bir polis olarak ne zaman bir kişinin kapasitesinin olmadığına karar verebilirim ?

Menfaatler veya polisin etkinliği ve bir başkasının bütünlüğüne saygı duyma arasında uyuşmazlık bulunduğu zaman.

Polis faaliyetinde meslek ahlakına ilişkin problemler nelerdir ? Nasıl düzenlenirler ?

İsveç’te polislerin gözetimi ve cezalandırılması sistemi, yasaya saygı eksikliğinin bulunduğu davranışlarda yoğunlaşır. Polis Çalışmasının etik yönü, meslek ahlakına karşı davranışlara ilişkin problemlerin düzenlenmesi için başvurulabilecek hiçbir dil, norm veya ortak sistemli metot içersinde yer almaz.

Polis Çalışmasının etik düzeneğinin problemlerinin 4 değişik yönünü içerdiğini düşünüyoruz :

–Etik düzenin çelişkileri (Hiçbir çözümün uygun düşmediği ve farklı değerlerin çatıştığı, örneğin,  bir kişinin haysiyetini koruma veya kişisel olarak tehlikeye atılmak, çelişkisi) ;

–Bilgi eksikliği ( bir kişi doğru davrandığını düşünürken, bilgi, alışkanlık eksikliği veya özünde bulunan değerler nedeniyle, sonuçta yanlış davranmaktadır) ;

–Öngörülenden fazla aşırı tepki (heyecana, aşırı baskıya veya iç sıkıntısına bağlı aşırı heyecan, örneğin,  karşılıklılık ilkesine uymayacak şekilde güce başvurma) ;

–Tecavüzler ( yasaya veya/ ve meslek ahlakına karşı tecavüzler).

Poliste, bireysel, kollektif ve kurumsal düzeyde, en ileri şekliyle meslek ahlaki normlarının gelişimi içerisinde dikkate alınması gereken kritik unsurlar nelerdir ?

Polisiye meslek ahlaki, çoğunlukla polis ve halk arasındaki ilişkilere münhasıran güçlüklerle karşılaşıldığı durumlarla algılandı ve gerekçelendirildi. Polisin kontrolü problemleri, çoğunlukla polis örgütü içerisinde var olan güçlüklerden kaynaklanmaktadır. Tecrübelerimiz gösterdi ki, etik düzenin bir eksikliği farkedildiğinde, örgütün bütün düzeylerine yüklenebilecek çeşitli unsurların araştırılmasından çok, problemin sadece bir nedenini araştırma eğilimi bulunmaktadır.

Kritik unsurları belirlemek için, gelecek sorunları düşünmek gerekmektedir : polis görevlilerinin üst düzeyde etik normlara saygı içerisinde davranmaya motive eden nedir ?

Polis görevinin tamamlanmasına karşı, polis görevlisinin kişisel sorumluluk alması, kendine güveni ve anlam taşıyan bir Çalışma için özgün arzusudur.

Meslek ahlaki teorik bilgisini gerçek durumlara, yüksek bir kişisel dürüstlük ve « tehlike eğimi » sendromu tehlikesinin bilincinde olarak  uygulama kapasitesidir.

Ayni şekilde, kişisel dayanışma ve polis görevlileri arasında daimi alışveriş gibi, polis çalışmasının amaçlarına ulaşmaya bağlanmış bir gruba bağlı olma duygusudur. Grup dinamiğini ve kişisel düşünce üzerindeki grup etkisinin riskinin etkisini, farklılıklar veya çatışmalarla karşılaşmaktan kaçınmaya yönelik informel cezaları iyi anlamak gerekmektedir.

Hiyerarşik üstlerdir ki, polislerin uygulamalarını yapıcı bir biçimde eleştirerek, onların çalışma kalitesini iyileştirmeye motive ederler. Bizzat kendilerinin, en yüksek düzeyde meslek ahlaki kurallarına saygının kanıtı olması gerekir  ve kendi yönetim çalışmaları konusunda astlarının eleştirilerini kabul etmelidirler.

Her üyesinin yetkisini benimseyen ve bireysel farklılıkları gelişme için bir koz olarak gören bir örgüt, ortak bir amaca ulaşmak için güçlü bir örgüttür.

Bu örgüttür ki, mensupları geçmiş tecrübelerinden ders almaya  arzulu ve hata yapmaktan korkmamaktadırlar. Ki bunlar, personelin görev yapmaktan korkmalarını ve yanlışlıklarını gizlemelerini engellemektedir. Çalışma metotlarını değiştirme kapasitesi, yüksek bir değerden yararlanmalıdır.

Tüm bu unsurlar, polis kültürünün pozitif yönünü oluştururlar.

Polis görevlisinin sosyalleşme süreci, profesyonel etiğin gelişmesinde bunun kritik bir unsur olur. Temel eğitim sırasında, eğitimin teorik kişinin uygulama kısmına bütünleştirilmesi, bundan sadece bir araştırma alanı oluşturmak için, gereklidir.  Öğrencilerin,  icraatlarına ilişkin karar alma zorunda kaldıklarında, profesyonellik ölçülerinin hesaba katılmasında, iyi bir alışkanlık kazanmaları önemlidir. Kadro alanındaki eğitimcileri polis okulu öğrencilerine, polis çalışması içerisindeki etik düzenin problemlerini tanımlamayı öğretebilirler.

Informel örgütlenmenin etkisi, yüksek bir mesleki etiğin geliştirilmesi imkanlarının sınırlarını tanımlayan önemli bir unsurdur. Bireysel eylemlere tepkilerin ve bunların değerlendirilmesinin, (suçlu) şahısların belirlenmesi stratejisi veya bir suçluyu el altında tutma gibi değil, bir öğrenme yolu olarak görüldüğü daha açık ve yaratıcı bir ortamın geliştirilmesi zorunludur. Grup dinamiği ve ünitelerin veya etkili grupların geliştirilmesi imkanı üzerine, bilgilerin arttırılması gerekmektedir.

« Alarm zilini çalanların » işlem görmesi açıklığa kavuşturulmalıdır. Çoğunlukla, başkaları tarafından informel bir cezalandırmanın mağduru bir meslektaşını reddederek cesaretini kanıtlayan, böylelikle onun ayni yerde çalışmasını imkansızlaştıran polistir.

Bazı mesleklerde, kariyerin farklı alanlarında mesleki teftişin gerekliliği düşüncesi gitgide yolunu bulur. Bu düşüncenin polise de yararlı olabileceğini düşünüyoruz.

Mesleki etik eğitimi,  örgütsel destek ve eğitilen personelin sorumluluğunu gerektirir.

Eğitimin hemen görülen sonuçları, çalışma alanındaki yöneticiler tarafından, ödüllendirme, ceza ve genel olarak en yüksek düzeyde profesyonelliğin teşviki yoluyla desteklenmelidir.  Amaç basitçe kişilerin davranışlarını, bilgilerini ve yetkinliklerini değiştirmek olmamalıdır.  Amaç, polis etiğinin, personel yönetiminin, işleyiş biçiminin ve görülen hizmetin vatandaşların ihtiyaçlarını yansıtması için, daha çok kurumsal düzeyde bir değişim olmalıdır.  Polisiye yapı net ve kamuya açık bir şekilde,  eğitimin başlatıcı olarak sayıldığı değişimleri taşımaya bağlanmalıdır.

İsveç’ te polisiye meslek ahlakına katkıda bulunan hala az sayıda araştırma mevcuttur, fakat uluslararası düzeyde,  öze ilişkin bir çok araştırma gerçeklestirilmiş, ve bu konuda birçok bilgiden yararlanılmaktadır. İsveç’ teki polis çalışmasının etik kalitesini etkileyen bireysel, kollektif ve kurumsal süreçlerin açılımını sağlamamıza yardim için araştırma gereklidir.

Polis meslek ahlaki üzerine İsveç eğitim programı projesi

Polis ulusal Konseyi 3 yıl boyunca meslek ahlaki projesini  finanse etti. 1995’ ten 1997’ye kadar,  bu proje Ulusal Polis Okulu tarafından, (İsveç’  teki polislerin yarışını içine alan)  uç büyük Bölgesel Polis Konseyi  ve Polis Sendikası ile işbirliği içerisinde yönetildi.  Projenin yönetim konseyi, Konseylerin ve Sendikanın, polis çalışma gruplarının ve polis okulu psikoloji öğretmenlerinin temsilcilerinden oluşmaktaydı.  Proje içerisine daha çok polis üst düzey kadrolarını katmak,  eğitim programına karşı sorumluluk duymalarını sağlamak için, bölge polis şefleri profesyonel meslek etiği seminerinde yer almaya davet edildiler.

ÖngösterimBu proje içerisinde, polis görevlilerinden, polisiye meslek ahlaki eğitiminden çıkan sonuçlar üzerine kişisel görüşlerini talep ettik. Cevaplara göre, polis görevlilerinin temel endişesi, insan değerine bağlaşık değerdi –halka karşı polisin davranışı ve mutekabil olmayan güç kullanmaları. Bu sorun polis görevlilerinin bizzat hizmet ettikleri insan değerini korumak veya zarar vermeleri biricik iktidarına bağlıdır.

Diğer bir endişe ayni rütbedeki polisler ve hiyerarşi ve makamlarına karşı dürüstlük ilkesiyle ilişkilerine ilişkin olarak ortaya çıktı. Polisler çalışmalarında etkinliği ve güvenliği sağlamak için, birbirlerine güvenirler. Fakat bu dürüstlüğün mubalağalı, kötü niyetle ve körmüşcesine görülmesinde bir risk bulunmaktadır.

Eğitimde uygulanan strateji, 80 polis görevlisine, meslek ahlaki, pedagoji ve değişim süreçleri kazandırdı. Bu sonuçlar, etik danışmanları olarak, birimlerinin yerel eğitiminin, polis çalışması ve birimlerde meslek ahlaki konularının islenmesini sağlayıcı tarzda stratejiler geliştirmek için yöneticilere yardim sağlamanın sorumluluğunu aldılar.

Diğer polis bölgesel konseyleri, halihazırda meslek ahlaki kılavuzlarını eğitmektedirler.

Bu projenin tecrübesi, polis görevlilerinin tamamen yeni temel eğitimlerinin bir unsuru olarak, meslek ahlaki eğitiminin kurulmasını sağladı.

Bugün, insan hakları eğitiminin meslek ahlaki eğitimiyle bütünleştirilmesi sürecinin  hareket noktasında bulunmaktayız. (egm.gov.tr)

editor

2006 yılından bugüne polis olmak isteyenlerin rehberi

Bunları da sevebilirsiniz

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir